Về vấn đề tâm linh và truyền thống dân tộc Việt : Lễ Vu Lan rằm tháng 7- Nên làm những điều có ý nghĩa thiết thực


Hiện nay vấn đề tâm linh và truyền thống dân tộc đang được rất quan tâm trong xã hội. Từ đầu tháng 7 Âm Lịch  nhân dân ta  đã chuẩn bị cho một Ngày Lễ rất quan trọng trong năm. Đó là Lễ Vu Lan Rằm  Tháng 7.  Nhân đọc phản hồi của Hồng Minh trước hình ảnh hai bố con Tiến Cường “bố làm vệ sỹ cho con, con làm gậy chống lúc bố đau lưng mỏi chân” cùng nhau vượt hàng ngàn dặm đi thăm Nước Nga với liên tưởng rất đẹp tới Ngày Lễ Vu Lan trong truyền thống “trẻ cậy cha già cậy con” xin giới thiệu bài này (theo http://www.baotintuc.vn/129N20120829191132776T0/le-vu-lan-ram-thang-7-nen-lam-nhung-dieu-co-y-nghia-thiet-thuc.htm )

Lễ Vu Lan rằm tháng 7- Nên làm những điều có ý nghĩa thiết thực

 Theo quan niệm của người phương Đông, rằm tháng bảy là thời điểm rất quan trọng để người dân và phật tử thể hiện lòng tri ân báo hiếu với cha mẹ (Vu Lan báo hiếu) và cũng là dịp để họ thắp nén hương cúng các vong hồn lang thang trong cõi nhân gian được siêu thoát (Xá tội vong nhân). Phong tục truyền thống kết hợp với tín ngưỡng lưu truyền lâu đời này thể hiện tấm lòng nhân ái từ bi của đạo Phật. Tuy nhiên, phong tục này ngày càng xuất hiện những lễ nghi rườm rà, gây tốn kém lãng phí mà trong đó phải nhắc đến việc đốt vàng mã với hàng chục ngàn tấn mỗi năm.

Vàng mã: kiểu gì cũng có

 Từ đầu tháng bảy âm lịch, trong các chợ và một số tuyến phố của Hà Nội bày bán rất nhiều loại vàng mã cũng như những vật dụng làm bằng giấy rất kỳ công nhằm phục vụ nhu cầu của người dân trong mùa Vu Lan. Phố Hàng Mã, tuyến phố cổ của Hà Nội ngày thường đã sầm uất kẻ mua người bán, giờ càng nhộn nhịp, nhất là lúc trời về chiều cho đến đêm. Cả một dãy phố người xe tấp nập, muôn thứ “hàng hóa” dành cho “người cõi âm” bày tràn ra cả vỉa hè, hoặc treo lên cao tầng tầng lớp lớp.

Dịch vụ vàng mã mùa Vu Lan luôn phong phú, đáp ứng nhu cầu người mua.

 Có đủ các thứ phục vụ nhu cầu của người mua. Tiền vàng, tiền đô la, euro in ngân hàng địa phủ, quần áo, đồ trang sức, nhà cao tầng, vila biệt thự, ô tô các loại to nhỏ, điện thoại, xe máy tay ga…; bây giờ xuất hiện cả những “mặt hàng công nghệ cao” như Iphone, Ipad, thẻ ATM (dù những con chữ ghi trên thẻ chẳng ai hiểu là chữ gì, ngân hàng nào!?).

Giá của các loại hàng mã cũng muôn hình vạn trạng, tùy theo sự kỳ công cũng như chất liệu. Trong đó, loại hàng mã “nhà” có giá từ 40.000 đồng đến 120.000 đồng/ngôi nhà làm bằng giấy dán in màu. Đắt nhất là “ngôi nhà” cao gần 1 mét, ba tầng, “lợp” ngói mũi hài, có cửa sổ, hoa trồng ngoài ban công, có cả bộ bàn ghế trên ban công, gara ô tô. “Ngôi nhà” này có giá 250.000 đồng. Lý giải giá cao như thế, một chủ cửa hàng trên phố Hàng Mã cho biết, vì “nhà” làm bằng bìa các tông dày, lại được gia công cắt ghép các khối rỗng như cửa chính, cửa sổ, bàn ghế, hoa… Nếu muốn “ngôi nhà” nhỏ hơn, nhưng cũng tiện nghi có đầy đủ nội thất gồm bàn ghế, giường tủ thì lấy cái nhỏ hơn, chỉ hai tầng, giá là 70.000 đồng.

Theo một chủ cửa hàng trên phố này, chỉ cần bỏ ra khoảng 300.000 đồng thì có thể “sắm” đầy đủ tất cả mọi thứ từ “quần áo, giày dép, đồ trang sức, thẻ ATM, điện thoại, nhà”. Thậm chí, nếu muốn đặt ôsin (người giúp việc cho người cõi âm) thì chỉ cần báo trước vài ngày. “Mặt hàng” này không phải lúc nào cũng có người mua nên quầy hàng của chị không có sẵn, nhưng nếu có nhu cầu sẽ được đáp ứng. Riêng “mặt hàng” xe tay ga, hiện có sẵn xe SH, giá 100.000 đồng, nếu muốn xe Atilla thì phải đặt, nhưng giá sẽ cao hơn, từ 200.000 đến 250.000 đồng/chiếc. Nếu muốn mua trọn bộ gồm “đồng hồ đính đá, Iphone, Ipad kèm cả tai nghe” thì giá là 100.000 đồng. Muốn mua xe ô tô loại nào cũng có, to nhỏ màu sắc khác nhau từ xám, đen, đỏ. Khi chúng tôi thắc mắc “nhưng ông bà ngày xưa không biết lái xe thì làm thế nào?” thì chủ cửa hàng trả lời rất nhanh rằng: “Xe có sẵn người lái rồi”. Và quả thật, người ta đã làm một hình nộm người cầm vô lăng nhìn như thật.

Theo các chủ cửa hàng, tất cả các nhu cầu của khách hàng sẽ được đáp ứng. Chỉ có điều giá cho việc đặt hàng bao giờ cũng cao hơn nhiều so với những mặt hàng đại trà có sẵn khác. Và cũng theo họ, xã hội ngày càng phát triển, “có cầu ắt có cung” nên những món hàng họ bán nhằm phục vụ theo xu hướng ngày càng đa dạng của thị trường. Tuy nhiên, quan niệm “trần sao âm vậy” đang khiến không ít người tiêu tốn tiền bạc vào việc mua vàng mã, gây nên sự lãng phí không nhỏ chỉ để mang đi… đốt.

Quan trọng là phải thành tâm

Theo Đại đức Thích Đức Thiện, Ủy viên Thư ký Hội đồng trị sự, Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, trụ trì chùa Phật Tích, việc đốt vàng mã, đặc biệt là đốt vàng mã trong Lễ Vu Lan xuất phát bởi sự kết hợp tín ngưỡng, niềm tin của người Việt cổ với quan niệm về âm dương và tín ngưỡng truyền thống thờ cúng tổ tiên; thể hiện lòng báo hiếu, tình thương với người đã mất. Mọi người cũng nghĩ trên trần thế, cõi dương này thế nào thì cũng mong muốn người thân của mình ở cõi âm cũng có được cuộc sống như vậy. Tuy nhiên, việc đốt vàng mã không đúng với tinh thần của Phật giáo. Phật giáo là tôn giáo nhấn mạnh đến việc tu tập của chính bản thân mình, tu tập thân khẩu ý làm sao đạt đến lòng từ bi và trí tuệ chứ không chú trọng về mặt lễ nghi rườm rà.

Cũng theo Đại đức Thích Đức Thiện, trong quan niệm của đạo Phật, cha mẹ sinh ra ta cũng là một vị Phật. Rằm tháng bảy là Tết Trung nguyên, một ngày lễ hội lớn trong năm của người Việt và Vu Lan báo hiếu rằm tháng bảy là truyền thống của Phật giáo kết hợp với tín ngưỡng thờ ông bà tổ tiên của người Việt mà nội dung chính là tri ân báo hiếu người thân trong gia đình, báo hiếu ông bà tổ tiên; tri ân những người có công với đất nước; tri ân với những người đã hy sinh để chúng ta có cuộc sống ngày hôm nay. Để thể hiện tri ân tốt đối với những người đã mất thì chúng ta có thắp nén hương thành kính, dâng hoa tưởng niệm ở nhà thờ tổ tiên, thắp nén hương ở đài liệt sĩ. Trong Phật giáo, ngày Vu Lan chỉ có tụng kinh Vu Lan và thực hiện nghi lễ bông hồng cài áo. Tại gia đình thì có thể làm mâm cơm, anh em sum họp nhớ tới công đức đối với cha mẹ. Dù đi đâu, làm việc ở đâu, những ngày này cũng nên sắp xếp thời gian về thăm cha mẹ. Nhưng điều quan trọng của Vu Lan báo hiếu không chỉ có ý nghĩa với người đã mất mà thể hiện bằng những việc cụ thể như chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ khi còn sống. Thời gian báo hiếu cũng không chỉ trong dịp rằm tháng bảy mà cần làm trong suốt cuộc đời mình, từ việc giữ gìn gia phong, noi theo đời sống thanh cao của dòng họ, giáo dục tinh thần hiếu hạnh, từ bi hỉ xả, biết sống vì nhau cho con cháu…

 Mâm cỗ cúng rằm tháng 7 (cúng ở ngoài trời)

 Còn Xá tội vong nhân (quan niệm là cúng cô hồn lang thang) thì nên làm việc gì đó thiết thực và có ý nghĩa. Nhưng tốt nhất là giáo dục cho con cháu làm những điều thiện như thăm một cơ sở từ thiện hoặc trại trẻ mồ côi, quyên góp sách vở quần áo cho trẻ nghèo. Hiện nay, trong dân vẫn hay nấu cháo trắng bỏ vào lá đa, bỏng ngô,… cúng các cô hồn để những vong hồn lang thang “hưởng”. Theo Đại đức Thích Đức Thiện, lễ nghi này “trong Phật giáo gọi là “thức thực” – nhưng cái “hưởng” đó là cái “thức” thôi, tưởng người ta đến thôi chứ không có chuyện trao nhận thực sự hay người ta đến ăn bát cháo đó. Vì thế hãy làm sao để không quá lãng phí”.

Cách đây hai năm, Chính phủ đã có Nghị định 75/2010/NĐ-CP (ngày 12/7/2010) về việc xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động văn hóa, trong đó sẽ cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng với các hành vi đốt vàng mã nơi công cộng, các di tích lịch sử – văn hóa. Với Nghị định này, Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã tuyên truyền, giảng giải cho các phật tử tránh đốt vàng mã nhiều gây lãng phí, ô nhiễm môi trường. Tại chùa Quán Sứ cũng như Phật tích, nhà chùa đã tuyên truyền tới các phật tử không nên đốt vàng mã từ rất lâu rồi chứ không phải đợi đến khi có nghị định. Tại chùa Quán Sứ, trong ba ngày hành đạo, từ ngày 11 đến 13/7 âm lịch, trước khi tụng kinh đều có phát trên loa tới các Phật tử và người dân tuyên truyền về việc không đốt vàng mã. Tuy nhiên, theo Đại đức Thích Đức Thiện, việc đốt vàng mã là thói quen từ lâu đời, vì thế, việc tuyên truyền cũng phải cần thời gian chứ không thể giải quyết trong ngày một ngày hai.

Xuân Phong

 

About these ads

Có một phản hồi

  1. Xin giới thiệu về nguồn gốc Lễ Vu Lan theo http://vnexpress.net/gl/doi-song/gia-dinh/2012/08/nguon-goc-le-vu-lan/

    Nguồn gốc lễ Vu lan

    Nếu ở Tây phương có ngày Mother’s day (ngày của mẹ), Father’s day (ngày của cha) thì Việt Nam có ngày lễ Vu Lan truyền thống mang ý nghĩ báo hiếu đấng sinh thành, đồng thời nhắc nhở con người tìm về nguồn cội.

    Đại đức Thích Nhật Thiện, ban trụ trì chùa Giác Ngộ (quận 10, TP HCM) giải thích, ý nghĩa của “Vu Lan” tức là “cái chậu” (hoặc bồn để đựng hoa quả, phẩm vật dâng cúng chư tăng nhằm cầu siêu cho những vong hồn thoát khỏi địa ngục).
    Tích xưa kể rằng, khi đức Phật còn ở dương thế, trong số những người theo hầu đức Phật có ngài Mục Kiền Liên, một vị tôn giả tu luyện được nhiều phép thần thông. Tưởng nhớ mẹ nên một ngày nọ Mục Kiền Liên dùng đôi mắt thần nhìn xuống địa ngục, thấy mẹ là bà Thanh Đề bị Diêm Vương đày làm quỷ đói do kiếp trước gây nhiều nghiệp ác.

    null

    Ảnh 1 : Người dân cầu an cho cha mẹ trong ngày Lễ Vu Lan

    Thương mẹ quá, Mục Kiền Liên dùng phép thuật xuống địa ngục để mang cơm dâng cho người. Bà Thanh Đề do lâu ngày nhịn đói nên khi ăn đã dùng một tay che bát cơm của mình vì sợ các cô hồn khác đến tranh. Chính vì vẫn còn tính “tham sân si” nên khi bà đưa bát lên miệng, thức ăn đã hóa thành lửa đỏ không thể ăn được. Chứng kiến cảnh này Mục Kiền Liên đau xót vô cùng bèn cầu xin Đức Phật giúp mình cứu mẹ.
    Đức Phật dạy rằng: Kiền Liên thần thông quảng đại nhưng một mình không thể cứu được mẹ do ác nghiệp của bà quá nặng, chỉ còn cách nhờ hợp lực của chư tăng khắp mười phương mới mong thành công. Vào ngày Rằm tháng bảy, nhân lúc chư tăng mãn hạ (sau 3 tháng an cư kiết hạ) thì sửa một cái lễ đặt vào trong chiếc chậu để dâng cúng và thành khẩn cầu xin mới có thể cứu rỗi vong nhân khỏi địa ngục tăm tối.
    Mục Kiền Liên thành tâm làm theo lời Phật dạy và không những cứu được mẹ mà còn giải thoát được tất cả vong hồn bị giam cầm ở âm cung. Từ đó ngoài ý nghĩa “mùa hiếu hạnh”, tháng bảy Âm lịch còn gọi là tháng “xá tội vong nhân”, tức là thời gian các vong hồn được thả tự do. Trong những ngày này, người dân thường lập đàn cầu siêu hoặc cúng thí (bố thí) thức ăn cho các cô hồn (tức là vong hồn không có người thân) để mong họ phù hộ cho mình.
    Từ đó về sau theo lời Phật dạy, các phật tử muốn báo hiếu cha mẹ cũng cử hành lễ Vu Lan để cầu siêu cho các đấng sinh thành và cầu phá địa ngục cho những vong hồn. Mặt khác dân gian còn gọi tháng bảy là “tháng cô hồn” không đem lại may mắn, người ta thường tránh khởi sự làm ăn mua bán xây nhà trong thời gian này.

    null
    Ảnh 2 : Mẹ cài bông hồng đỏ cho bé trong ngày “Lễ hội tình thương” được tổ chức nhân mùa Vu Lan tại quận 5, TP HCM. Theo phong tục, ai cài hoa hồng đỏ là còn mẹ, người mất mẹ sẽ cài hoa trắng.

    Ngay từ đầu Công nguyên, đạo Phật được ghi nhận đã có mặt trên đất nước Việt Nam. Giáo lý Phật đà đã sớm được tiếp nhận và từ đó hội nhập vào đời sống văn hóa của người Việt một cách ôn hòa, sâu sắc. 21 thế kỷ qua, một trong những ngày lễ lớn của Phật giáo đã sớm chuyển thành ngày lễ có ảnh hưởng lớn đến đời sống văn hóa tinh thần của người Việt Nam, là lễ Vu Lan.
    “Trong đời sống tinh thần của người Việt, sự tích hay nguồn gốc của Rằm tháng bảy dường như không quan trọng. Điều linh thiêng là vào ngày đó, một chiếc cầu vô hình dường như được bắc giữa hai bờ của thế giới Dương (người sống) và thế giới Âm (người chết)”, nhận định của Đại đức Nhật Thiện.
    Lễ Vu Lan ở Việt Nam không những nhắc nhớ việc báo hiếu cha mẹ mà còn bao hàm ý nghĩa tìm về cội nguồn để biết ơn và báo ơn. Tư tưởng ấy hoàn toàn phù hợp với tư duy hiền hậu chất phác của người Việt Nam: “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.
    Trong ngày lễ Vu Lan báo hiếu, người ta đặc biệt trân trọng ơn cha mẹ sinh thành, nhất là mẹ đã mang nặng đẻ đau và vất vả nuôi con. Cha mẹ sinh ra ta nhưng để có cha mẹ thì phải nhớ đến ông bà tổ tiên, cửu huyền thất tổ. Vì thế trong “mùa hiếu hạnh” này mỗi con người được nhắc nhớ tìm về nguồn cội, ông bà, tổ tiên.

    null
    Ảnh 3 : Nhiều người xin chữ thư pháp về tặng cha mẹ hoặc treo trong nhà để nhắc nhở con cái về lòng hiếu thảo.

    Theo giáo lý Phật dạy, việc tỏ lòng thành kính biết ơn đấng sinh thành của mỗi người có những cách khác nhau. Riêng các phật tử thường làm lễ cúng dường, lễ cầu siêu, làm phúc bố thí, phóng sinh để tích phước cầu an, cầu mong cho cha mẹ được tăng phúc tăng thọ, hóa giải nghiệp chướng…
    Vào ngày này, mỗi người thường được cài lên áo một chiếc hoa hồng: màu đỏ cho người còn mẹ và màu trắng cho ai đã mất mẹ. Với những ai may mắn được cài bông hồng đỏ trên ngực áo thì được nhắc nhở hãy cố gắng hết lòng vâng lời, hiếu kính, lễ phép với cha mẹ. Đó là may mắn lớn nhất mà người đó còn có được trên cuộc đời này. Còn người cài hoa trắng sẽ thấy như một sự nhắc nhở không bao giờ quên ơn cha mẹ, đồng thời giữ nề nếp gia phong anh em hòa thuận.
    “Nếu người Tây Phương tự hào về ngày truyền thống Mother’s day, Father’s của họ thì người Việt Nam nói chung cũng có niềm tự hào không kém về ngày lễ Vu Lan của mình. Tuy nhiên là phận con cái, mỗi người chúng ta cần thể hiện tấm lòng hiếu thảo với cha mẹ mọi lúc chứ không chỉ riêng trong dịp này”, Đại đức Nhật Thiện nói.
    Thi Trân

  2. Về Ngày Lễ Vu Lan và truyền thống dân tộc :
    Tôi nghĩ những nét đẹp như tưởng nhớ ông bà bố me, tất cả những người đã mất thì nên duy trì phát huy. Còn những việc như mua sắm đủ thứ vàng mã , tiền bạc, nhà cửa xe cộ, v.v. … bằng giấy rồi đốt đi thì nên hạn chế vì rất lãng phí tiền bạc, gây ô nhiễm môi trường, nhiều khi còn dẫn đến cháy nổ chết người như rất nhiều trường hợp đã xảy ra thời gian gần đây. Rất đáng tiếc là một số quan chức và gia đình lại rất không gương mẫu trong việc này.

  3. Lễ Vu Lan qua đi đã lâu song một tấm lòng hiếu thảo của con cái đối với cha mẹ vẫn vô cùng ấn tượng : ( theo http://hanoimoi.com.vn/newsdetail/Phong-su-Ky-su/559306/phat-minh-tu%E2%80%A6-long-hieu-thao.htm) :

    Phát minh từ… lòng hiếu thảo

    (HNM) – Người dân ở quê nghèo này đã ví von sự sáng tạo của người con trai ấy là những phát minh “vĩ đại”, “không tưởng”. Có điều những phát minh ấy đều xuất phát từ lòng hiếu thảo của chàng trai Lê Văn Hóa (sinh năm 1994, ở thôn Ngô Xá Đông, xã Triệu Trung, huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị).

    Bắt đầu từ tình yêu thương bố

    Chúng tôi đến nhà ông Lê Văn Hiếu vào một buổi sáng trong vắt, khi Mặt trời vừa ló dạng. Chưa vào đến nhà đã nghe tiếng leng keng, lóc cóc phát ra… Sau màn chào hỏi, Hóa mỉm cười: “Em đang cố gắng hoàn thiện chiếc xe lăn đa năng dùng đầu tác động để điều khiển, anh ạ. Đây là chiếc thứ 6 em làm, phải cải tiến vì những chiếc trước đã hư và thiếu một số chức năng cần thiết”. Hóa giải thích thêm rằng, tay bố cậu giờ rất yếu, rất khó để điều khiển cho xe hoạt động nên phải dùng… đầu để làm lực tác động.

    null

    Cậu học trò nghèo Lê Văn Hóa bên chiếc xe tự chế.

    Ở góc nhà, ông Hiếu đang ngồi xem ti vi, sau lưng được chống đỡ bởi một cái “máy” (do Hóa tự chế tạo năm học lớp 9) giúp ông gập người lên xuống một cách dễ dàng. Ngồi tiếp chuyện chúng tôi, ông khoe, một người bại liệt hoàn toàn như ông giờ có ngày hôm nay, có nằm mơ cũng không nghĩ đến. “Anh xem, bệnh viện trả tui về, chờ chết. Ấy thế mà, nhờ mấy cái máy của thằng Hóa mà tôi sống đến ngày hôm nay đấy”, ông cười nói, mặt rạng ngời hạnh phúc. Ông tâm sự rằng, thằng Hóa không chỉ giành giật sự sống khỏi tay thần chết mà còn giúp ông luôn lạc quan, yêu đời, có niềm tin vào cuộc sống; thể trạng của ông bây giờ so với lúc trước, quả là một trời một vực…

    Kể lại vụ tai nạn năm 2003 khiến từ một người kiện tráng thành tàn phế như bây giờ, ông Hiếu vẫn không khỏi rùng mình. Triệu Trung quê ông ngày ấy nghèo xơ xác, 6 miệng ăn của gia đình chỉ trông chờ vào mấy sào ruộng và luôn trong tình cảnh thiếu trước, hụt sau. Lo cho 4 đứa con đủ ăn còn vã mồ hôi, huống hồ có tiền cho chúng đi học. Thời điểm ấy, ở Quảng Trị có phong trào đi kinh tế mới tại xã Thanh (huyện Hướng Hóa). Sau khi cùng vợ con khai hoang hơn 10ha đất, ông khăn gói vào miền Nam tìm mua cây giống thì xảy ra tai nạn. “Tui xuống Vũng Tàu, mượn xe máy người quen đi mua cây giống, trời tối bị lạc vào rừng cao su. Lúc xuống dốc, xe tự dưng mất phanh, tui đâm vào cục đá to tướng, tỉnh dậy thì thấy nằm ở bệnh viện”, ông nói.

    Tai họa như từ “trên trời rơi xuống”. Dù các bác sĩ đã cố gắng chữa trị nhưng cũng phải lắc đầu. Ông được đưa về nhà chờ chết, gia đình đã chuẩn bị vay mượn tiền lo hậu sự. Ông nằm thoi thóp thở và toàn thân bại liệt. “Ngày ấy, não tui lúc biết lúc không, chỉ có cái miệng là há ra được thôi, mà há khép khép chứ không há to được. Tui nghĩ e chết thôi…”- ông Hiếu nói.
    Còn nước, còn tát! Gia đình thấy ông vẫn há miệng thì cứ xay nhuyễn cháo đút cho ông, rồi sữa, rồi nước… Không ngờ, ông hồi sinh trong ngạc nhiên của người thân. Ông nói, hồi sinh là có sự sống chứ vẫn nằm liệt giường liệt chiếu, mọi cử động vẫn là con số không. Rồi hơn năm sau, ông được Hội Từ thiện tỉnh Quảng Trị tặng chiếc xe lăn, từ ấy được vợ con đưa đi quanh xóm, làng. Người liệt mà được đi chơi thì đâm ra nghiện. Khổ nỗi, từ ngày ông liệt thì gánh nặng kinh tế dồn lên vai bà vợ. Bà Hạnh phải quần quật làm lụng, lo con cái ăn học, chăm sóc người chồng bại liệt. Cực nhất là lúc bà đi làm vắng, con cái còn nhỏ, không có ai bế ông lên xe lăn. Nhờ hàng xóm qua bế, mấy ngày đầu còn được chứ, nhờ mãi cũng thấy ngại. Tình cờ, một bữa ngồi chán, ông buột miệng: “Ước gì có “cái máy” đưa người qua xe lăn thì hay biết mấy”… Ông Hóa kể nét mặt rạng rỡ: “Tui nói rứa thôi, thế mà thằng Hóa làm thật, mà hắn mới học lớp 7, ai nghĩ hắn làm được, rứa là tui có cái máy đưa người từ giường qua xe lăn, chả ai phải bế, bồng nữa”.

    Những phát minh của Hóa

    “Cái máy” mà ông Hiếu nói đó chính là “Hệ thống ròng rọc, đòn bẩy, đưa người liệt toàn thân qua xe lăn”. Đòn bẩy sẽ đưa ông Hiếu lên cao, bằng sợi dây được tết bằng vải cuốn vào người ông, chỉ cần bấm nút điều khiển là nâng ông Hóa qua chiếc xe lăn một cách dễ dàng, chẳng cần ai phải bế. Gần 2 tháng, Hóa mới hoàn thành hệ thống nâng người ấy, rồi cũng chính Hóa, đục tường nhà, khoét lỗ, trám xi măng để làm chỗ treo ròng rọc. Thời điểm ấy, Hóa mới học lớp 7.

    “Để có kiến thức về chuyện lắp ghép, chế tạo máy móc, em lên mạng tìm hiểu, học hỏi. Tháo vô, tháo ra hàng trăm lần ấy, hư rồi lại sửa, lại ra tiệm cơ khí nhờ thợ hàn” – Hóa tâm sự. Rồi thấy bố rầu rĩ, luôn kêu đau buốt chân tay. Không có thời gian xoa bóp hàng giờ, hằng ngày cho bố, thế là Hóa sáng tạo ra máy xoa bóp chân. Máy gồm mô tơ gạt nước, một máy biến thế, cần lắc, 2 tấm gỗ buộc vào chân được vặn vít chắc chắn. Tất cả sẽ hoạt động khi bấm công tắc điện. Máy biến thế sẽ hạ điện thế 220V xuống 24V, rồi máy hoạt động khiến 2 bàn gỗ ở chân xoay qua xoay lại 75 vòng/phút, bàn chân sẽ được xoa bóp đều đều” – Hóa “bật mí” về nguyên tắc hoạt động.
    Chuyện lắp ráp những thiết bị như hệ thống nâng người, xoa bóp tay chân cũng không hề dễ dàng gì. Anh trai đi học xa không giúp được gì, mọi việc Hóa tự nghĩ, tự lắp ghép hoàn thiện. Năm 2006, rồi năm 2009, hai người chị lần lượt lấy chồng, 5 – 6 tháng mới về thăm nhà một lần. Một mình Hóa lo tất, gia đình thuộc diện nghèo, không có tiền mua đồ mới, những lúc rảnh rỗi Hóa phải lùng sục các tiệm phế liệu để mua phụ kiện. Cái nào không có thì mẹ bán lúa, bán heo để mua.

    Nối tiếp thành công, thấy bố tâm sự những lúc muốn xem ti vi mà phải nằm nên rất khó khăn. Thế là Hóa mày mò, nghiên cứu lắp ráp thành cái máy nâng người gập lên gập xuống, chỉ cần bấm công tắc điện, được nối và gắn chắc chắn trên giường của ông. “Máy nâng người ni, tui ưa ngồi thì bấm nó đưa người lên, ngồi mệt ưa nằm thì bấm nút, nó hạ xuống. Có nó chuyện vệ sinh cũng khỏe re” – ông Hiếu vừa nói vừa lấy tay chỉ vào cái máy án ngữ sau lưng…

    Kể cũng lạ, từ chỗ bị bại liệt tứ chi, chỉ biết há miệng nhờ người nhà đổ thức ăn vào, thế mà nhờ những chiếc máy Hóa chế tạo đã khiến ông cử động được cổ, tay nâng qua nâng lại, làm được các động tác đơn giản như bấm nút điều khiển, tự cầm cốc uống nước… Ngay cả việc cầm muỗng múc cơm ông cũng còn nhúc nhắc được tuy hơi khó khăn đôi chút.

    Không dừng lại ở đó, Hóa còn dựa vào chiếc xe lăn cải tiến lắp ghép thành xe lăn tự động di chuyển bằng nút hoạt động dựa vào nguồn điện bình ắc quy, có thể bật dù che mưa nắng, rồi gắn thêm máy mát xa chân phía dưới, có cả tính năng hứng đổ nước tiểu, chất thải. Không cần ai đẩy, tự ông Hiếu có thể đi quanh thôn. Được biết, kỳ thi đại học năm nay, dù học lực khá nhưng Hóa không đăng ký hồ sơ dự thi vì như em nói: “Từ lúc thi tốt nghiệp đến thi đại học mất 2 tháng, cộng với khoảng 3 triệu đồng tiền ăn ở khi dự thi. Thời gian cùng số tiền đó e sẽ lắp ghép, cải tiến và hoàn thiện chiếc xe lăn điều khiển bằng đầu. Công việc dang dở, em đi học ai sẽ làm cho bố. Năm sau, em ôn thi lại vẫn được mà”.
    Những phát minh của Hóa không chỉ giúp phục hồi sức khỏe của bố mà còn mang lại cho Hóa những thành tích xuất sắc tại các cuộc thi sáng tạo. Năm 2012, chiếc “xe lăn tự chạy bằng ắc quy dùng cho người khuyết tật không dùng tay” đoạt giải nhất trong Hội thi sáng tạo khoa học và kỹ thuật quốc tế của Intel, giải ba Hội thi khoa học và kỹ thuật trung học ViSEF, giải ba lĩnh vực lý – kỹ thuật – cơ khí do Sở GD-ĐT Thừa Thiên Huế tổ chức… cùng rất nhiều giấy khen và bằng khen khác.

    Đình Văn

Gửi phản hồi

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s